ساخت گنبد و گلدسته در تبریز

پروژه ی ساخت گنبد و گلدسته در تبریز توسط گنبد و گلدسته سازی لطیفی از نمونه کار های اخیر این مجموعه به شمار می رود. این گنبد و گلدسته در نزدیکی تبریز، ما بین شبستر و سلماس تا تسوج ساخته شده است. ساخت این گنبد و گلدسته برای مسجد صاحب الزمان انجام گرفته است و جنس این گنبد و دو گلدسته فلزی است. برای سفارش هر نوع گنبد و گلدسته ابتدا باید با تفاوت ها و معایب و مزایای انواع آن آشنا شد.

ساخت گنبد و گلدسته در تبریز

انواع گنبد

گنبد و گلدسته از نظر مصالح به دو دسته  تقسیم  می شوند .

دسته اول: گنبد وگلدسته های فلزی پیش ساخته شده که از جنس فلز هستند . این نوع گنبد و گلدسته ها به صورت آماده در محل نصب می شود .و از مزایای آن می توان

• – آماده سازی و نصب سریع و آسان
• –  هزینه ساخت پایین تر نسبت به نوع غیر فلزی 
• –  تنوع از نظر طرح و نقش و نگار و جنس  آن همچنین زیباییش را نام برد.

واز معایب آن کاهش شفافیت آن طی مرور زمان طولانی است. 

دسته دوم : نوع غیر فلزی گنبد که در ساخت آن  از آجر و کاشی استفاده می شود  و باید در محل  بنا ساخته شود . از محاسن آن میتوان به دوام و ماندگاری بالای آن اشاره کرد.

و از معایب گنبد و گلدسته های کاشی و بتنی می توان موارد زیر را برشمرد:

• –کم بودن تعداد استادکاران مجری
• – وقت گیر بودن ساخت این نوع

مساجد مهم تبریز

مسجد کبود

مسجد کبود که به آن مسجد جهانشاه نیز گفته می‌شود یکی از آثار ارزشمند معماریِ ایرانی است. مسجد کبود در زبان محلی به نام «گؤی مچید» (یا مسجد آبی) مشهور است. قدمت این مسجد زیبا مربوط به دوران حکمرانیِ قراقویونلوها در قرن نهم هجری قمری است. در دیار تبریز، که دیار زیبایی‌هاست، به جرأت می‌توان گفت یکی از زیباترین مراکز گردشگری مسجد کبود است. مسجد کبود که غنای رنگ کاشی‌هایش روزگاری دل هر نمازگزاری را بوده بود امروزه به دست گذر زمان آسیب‌هایی جدی دیده است. در سال ۱۱۹۳ هجری قمری، در اثر زلزله‌ای بنای این مسجد آسیب‌هایی جدی دید و حتی گنبد آن نیز ریزش کرد. امروزه از آن تنها یک سردر و چند پایه بر جای مانده است. اما همین باقی‌مانده‌های کم نیز به خوبی توانسته است شکوه و هنر معماریِ این مسجد فیروزه‌ای را به رخ جهانیان بکشد.

مسجد کبود

ساخت گنبد و گلدسته برای مسجد

كارشناسان برای ساخت گنبد و گلدسته كه يكی از اصلی ترين رمز پردازی‌ها در مساجد است، رموز و دلايل خاصی را مطرح كرده‌اند، بعضی می‌گويند كه گنبد مانند سر انسان است و دو گلدسته، مانند دو دست كه به حالت التجا و التماس و خواهش در كنار سر، رو به آسمان و رو به ذات اقدس الهی بلند شده است؛ مانند كسی كه دست‌هايش را در جلوی سر و صورت، حتی از سر بالاتر هم برده است و دعا می كند گرچه اين تشبيه جالبی است، اما فلسفه اصلی گنبد و گلدسته، فراتر از اين است.
عده‌ای ديگر گنبد و گلدسته را شاخص‌هايی بلند برای ديد، شكوه سازی و راهنمايی از دور دانسته‌اند، ولی آن چه در بحث گنبد و گلدسته بايد در نظر داشت، اين است كه طبق نظر پيشكسوتان معماری، ايده آل قضيه در عناصر معماری اين است كه هر عنصری در معماری، بايد هم عملكرد و هم زيبايی داشته باشد.
بعضی ديگر، گنبد و گلدسته را برای قبله يابی می‌دانند در مكتب تشيع، خطر عمود منصف بر خط و اصل دو گلدسته را، تأمين كننده جهت قبله می‌دانند. یکی دیگر از نماد شناسی های ساخت گنبد کنار گلدسته نماد دو فرشته ی نگهبان انسان با نامهای رقیب و عتید می باشد که برگرفته از آیه ی ۱۸ سوره ق ( ما یلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاَّ لَدَیهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ ) است. این دو فرسته که موسوم به فرشته های حفظه هستند نیز می توانند علتی برای ساخت دو گلدسته کنار گنبد و نگهبانی از آن باشند.